gender- en seksuele diversiteit in het onderwijs

Contact met ouders

PO

Contact met ouders

Op de basisschool zijn ouders een belangrijke partner voor de school. Maar hoe betrek je ouders bij een thema als gender- en seksuele diversiteit?

Soms kan het een uitdaging zijn om als leerkracht om te gaan met verschillende normen en waarden tussen thuis, school en daarbuiten.  

Gendi geeft je tips hoe je hier mee om kunt gaan. Hoe onderhoud je prettig contact met ouders rondom het thema gender- en seksuele diversiteit? Bekijk de Gendi-tips en struin door de ‘Kennis & inspiratie’ artikelen en beschikbare ‘Lesmaterialen’.

Gendi-tips

  • 1. Bespreek met je collega’s de samenwerking met ouders

    Over hoe samenwerken met ouders er precies uit moet zien, zijn verschillende opvattingen. De ene leraar ziet contact met ouders als ‘betrokkenheid tonen’ en de ander wil graag ‘partnerschap’. Het is goed om dit eens met je collega’s te bespreken. Want pas daarna kun je bedenken wat de rol van ouders kan zijn op het gebied van gender- en seksuele diversiteit bij jullie op school.

    Bespreek met je collega’s hoe…

    • je ouders, die het lastig vinden om dit thema te bespreken, kunt ondersteunenJe kunt als school soms een deel van de zorg overnemen die ouders zelf moeilijk kunnen geven. Om niet alles over te nemen van de ouders ga je als school op zoek naar gemeenschappelijke waarden en normen. Dit kan het uitgangspunt zijn van een schoolvisie..
    • je leerlingen handvatten kunt bieden om dit thema samen met hun ouders/verzorgers thuis te besprekenUit onderzoek blijkt namelijk dat 4 op de 10 kinderen zelf aangeeft te willen spreken over bijvoorbeeld seksuele oriëntatie, met hun ouders, wanneer ze hier op school iets over hebben gehoord (13%). .

    Wat je als leraar kunt doen om te stimuleren dat dit soort (visie)gesprekken plaatsvinden op school, lees je bij de Gendi-tips over een positieve schoolcultuur.

  • 2. Communiceer duidelijk over de (diversiteits-)visie van jullie school

    Als er een schoolvisie is op het gebied van gender- en seksuele diversiteit, kun je als leraar relaxter handelen en ouders hierover vertellen. Je wilt het liefst een visie over sociale veiligheid in relatie tot gender- en seksuele diversiteit en de rol die ouders hierin spelen. Want als je een plan hebt om op school ruimte te geven aan lhbti+, is het logisch om daarbij alle spelers te betrekken: leraren, leerlingen én ouders/verzorgers.

    Gender- en seksuele diversiteit betreft niet alleen de leerlingen en medewerkers in de school, maar ook de overtuigingen die ouders daarover hebben. Je kunt bijvoorbeeld tijdens de start van het schooljaar de visie met de ouders communiceren. Zo is het transparant hoe er als school gehandeld wordt.

    Gezonde School vertelt hoe je contact legt met ouders, hen bewust kunt maken, hen kunt ondersteunen, met hen samen kunt werken en hoe je de relatie actief en positief houdt. Het is hierbij belangrijk om te bepalen in hoeverre ouders een ondersteunende rol hebben in de school.

  • 3. Vertel ouders over de schoolvisie en sluit aan bij wat zij belangrijk vinden

    In je gesprek met ouders is het fijn om te starten vanuit onderwerpen die voor beide partijen belangrijk zijn. Thema’s als goede leerprestaties op school, plezier en voldoende slaap spreken ouders vaak aan. Ouders en leraar kunnen elkaar dus gemakkelijk vinden op het gebied van een goed toekomstperspectief voor hun kind (en jouw leerling) en een gezonde ontwikkeling. Een gezonde omgang met gender- en seksuele diversiteit maakt daar deel van uit.

    Als je vooraf met je team bespreekt op welke manier je met ouder(s) kunt spreken over gender- en seksuele diversiteit, dan kun je ervoor zorgen dat je met vertrouwen de brug slaat tussen de visie van de school en de ouders. Je kunt bijvoorbeeld tegenkomen dat ouders vinden dat gender en seksualiteit onderwerpen zijn die basisschoolkinderen niet aangaan, of ouders die niet openstaan voor het beleid wat jullie vormen. Dit zijn begrijpelijke reacties van ouders, maar niet gemakkelijk om als docent mee om te gaan. Wil je lezen wat je moet doen wanneer het gaat over seksuele vormingslessen en contact met ouders? Kijk dan eens bij onze partner Rutgers voor tips.

    In de samenwerking met ouders ligt de sleutel bij het bieden van ondersteuning. Omdat het onderwerp bij ouders gevoelig kan liggen, wordt het door school soms als spannend ervaren om met gender- en seksuele diversiteit aan de slag te zijn. Je kunt echter ook communiceren dat je als school juist iets kan bijdragen aan de zorg van ouders.

  • 4. Stel een norm: op onze school geven we ruimte aan gender- en seksuele diversiteit

    Als je ergens ruimte voor nodig hebt, moet die ruimte worden gemarkeerd en gegarandeerd. Afbakening van de ruimte geeft een veilig gevoel. Dus als de school veilig de ruimte wil geven aan een positieve cultuur op het gebied van gender- en seksuele diversiteit, zal ze die ruimte moeten afbakenen met normen en regels.

    • Zo geeft het leerlingen een veilig gevoel als de school normeert dat lhbti+-discriminatie niet is toegestaan. Het niet-toestaan van lhbti+-discriminatie zou expliciet benoemd moeten worden in het veiligheidsplan, de schoolregels, de antidiscriminatie-code en het klachtenreglement. Noteer hierbij dat het bij lhbti+-discriminatie ook gaat om pesten, intimidatie, homo- en transfobie.
    • Beschouw het roepen met ‘homo’ niet als normaal. Spreek met elkaar af hoe je hiermee wilt omgaan. Voorbeelden zijn: disciplinair optreden wanneer er geen ruimte is voor gesprek / pedagogisch optreden wanneer die ruimte er wel is / een formele klacht wanneer dit nodig is. Het laatste vraagt dat de klachtenprocedure daarvoor ruimte biedt. De vertrouwenspersoon is hiervoor het eerste aanspreekpunt [verwijs naar de leidraad/handreiking/kb-artikel vertrouwenswerk vo]. Zie klachten overigens niet als een last, maar als een leermoment.
    • Uit onderzoek blijkt dat lhbti+-studenten zich ook veiliger voelen als in het sociaal veiligheidsplan is opgenomen dat leerlingen het recht hebben om op school voor hun genderidentiteit of seksuele voorkeur uit te komen. Bron
    • Ook andere vormen van zichtbaarheid ondersteunen een veilig gevoel, zoals posters, boodschappen op het intranet en nieuwsberichten in brieven.
  • 5. Haak aan bij gedragsafspraken over respectvol omgaan met elkaar

    Voor een positieve schoolcultuur omtrent lhbti+ is het goed dit mee te nemen in afspraken over respectvol omgaan met elkaar. Respect krijgen (en geven) is iets waarvan iedereen het belang begrijpt. Daarom worden er vaak specifieke lessen aan gewijd, bijvoorbeeld aan het begin van het schooljaar of in de Week van Respect.

    In deze lessen worden vaak gedragsafspraken gemaakt vanuit het denken over culturele diversiteit: iedereen met respect behandelen, ongeacht de culturele achtergrond, religie, woonwijk, land van de voorouders. Vaak wordt ook gekeken naar fysieke en mentale diversiteit. Maar respect voor seksuele voorkeur en genderidentiteit hoort er ook bij.

    Bespreek tijdens het maken van deze afspraken allerlei verschillen tussen mensen en hun achtergronden. En benoem daarbij expliciet homoseksualiteit, biseksualiteit, genderidentiteit en intersekse als factoren waarin ontzettend veel variaties bestaan. Vergeet niet te onderzoeken hoeveel overeenkomsten er zijn tussen al deze verschillende mensen. Zo kunnen leerlingen in hun hoofd gemakkelijker de verbinding maken tussen verschillen die ze al respecteren en verschillen in gender en seksuele voorkeur.

    Het is wel belangrijk dat de afspraken die in alle klassen worden gemaakt ook worden gebundeld, zodat je met elkaar tot een voorstel komt dat draagvlak heeft binnen de hele school. De leerlingenraad en/of de medezeggenschapsraad kan hierin een belangrijke rol spelen.

    Met het spel ‘Gedragen Gedrag’ kun je – aan de hand van werkelijke situaties – gewenst en ongewenst gedrag bespreekbaar maken en samen tot afspraken en regels komen. Gedragen Gedrag kun je spelen met leerlingen en met collega’s.

  • 6. Werk samen met een groepje enthousiastelingen

    Een plan vindt het beste zijn weg in de school wanneer hieraan door een groepje wordt gewerkt. Dit zijn collega’s die allemaal de noodzaak zien om lhbti+-onderwerpen aandacht te geven en dit goed te organiseren – op weg naar een positieve lhbti+-schoolcultuur. Vaak vind je bij hen ook de energie om vooruit te kijken op grond van wat speelt in de school of de klas, omdat ze het nut hiervan inzien. Zo’n groepje kan soms samenvallen met een groep die al bestaat, bijvoorbeeld een groep die bezig is met de Gezonde School of een werkgroep die zich extra inzet voor gelijke kansen en inclusie. Het voordeel daarvan is dat lhbti+ dan niet als iets aparts wordt bezien.

De komende periode volgen er meer tips. Hou het in de gaten!

Kennis & inspiratie

Kriebels op school

po

2012 | Hoe betrek je ouders bij de relationele en seksuele vorming in het basisonderwijs? Het draaiboek van Rutgers helpt scholen op weg.

Vragen over sociale veiligheid en lhbti+ op school?

Bel met de helpdesk van School & Veiligheid.