gender- en seksuele diversiteit in het onderwijs

poposterlespakket
  • Bestel het gratis Paarse Vrijdag pakket
  • Laat je inspireren door nog meer lestips

Ook in het basisonderwijs kun je op Paarse Vrijdag (de tweede vrijdag in december) vieren dat iedereen uniek en anders is, dat we samen onszelf mogen zijn en dat iedereen op iedereen verliefd mag worden.

Voor po-leraren

Het GSA Netwerk – dat Paarse Vrijdag organiseert – ondersteunt sinds 2020 ook basisscholen die mee willen doen. Tot 2020 werd Paarse Vrijdag alleen gevierd op het vo en mbo. Meestal is het daar een initiatief vanuit leerlingen/studenten. Omdat ook steeds meer basisscholen aandacht geven aan Paarse Vrijdag, maakt het GSA Netwerk nu speciaal materiaal voor po-leraren.

De bodem leggen voor veiligheid

Het basisonderwijs een bodem leggen voor sociale veiligheid. Als kinderen meekrijgen hoe ze respectvol en prettig met elkaar kunnen leven, helpt dat hen de rest van hun leven. Dit doen leerkrachten acht jaar lang op veel manieren en veel momenten, en als het goed is, nemen ze hierin bewust en expliciet respect mee voor gender- en seksuele diversiteit. Passend bij de leeftijd en de groep en de school. Aandacht voor Paarse Vrijdag kan hier onderdeel van zijn.

Voor al die gesprekken geldt: weet hoe je een veilig klassengesprek over dit thema kunt voeren.

PaarsPraat met je collega’s

Overleg vooraf eens met je collega’s over Paarse Vrijdag op jullie school. Voor veel basisscholen is Paarse Vrijdag een nieuw fenomeen en het is leuk en goed daar samen over na te denken.

  • Wil je Paarse Vrijdag vieren met alle leerlingen of alleen in sommige groepenBijvoorbeeld alleen door de leerkracht van groep 3 omdat die hier al ervaring mee heeft. Of alleen in de bovenbouw. .
  • Paarse Vrijdag kan ook een mooie aanleiding zijn om te werken aan ruimte en respect voor alle vormen van diversiteit, zonder er echt een paarse dag van te maken. Lees meerEen school zou kunnen besluiten dat leerkrachten op Paarse Vrijdag wel aandacht aan dit onderwerp kunnen geven (misschien alleen door een item van het Jeugdjournaal te bekijken waarin gesproken wordt over Paarse Vrijdag, misschien door alleen het kwartet te spelen in groep 3 zonder te benoemen dat je dat doet omdat het een speciale dag is) maar dat het niet direct een groot paars feest hoeft te worden, zoals veel vo-scholen het vieren.
  • Of is het een geschikte dag om er eens in teamverbandJe zou Paarse Vrijdag ook kunnen aangrijpen om met het team eens te praten over de thema’s van Paarse Vrijdag. Want bij het team begint de veiligheid.
    Behandel samen bijvoorbeeld eens wat vragen uit de handreiking van ‘Waar begin je?’ of bespreek een paar kaartjes van ‘Gedragen Gedrag’.
    aan te werken.

Ben je bang dat je voorstel voor een gesprek hierover verkeerd kan vallen? Check deze tips voor samenwerking. Maar bedenk ook dat het nog belangrijker is om zelf het hele jaar door respect voor te leven en in kleine acties aan je leerlingen duidelijk te maken.

Voor elke leeftijd een eigen boodschap

Het GSA Netwerk heeft goed gezien dat onderbouw en bovenbouw een andere boodschap verdienen. Daarom zijn er verschillende posters (de middelste is een mix). Ook in het lesmateriaal heeft hier aandacht voor.

 

Praktisch aan de slag

  • Voorbespreken in het team. Bepaal samen hoe jullie Paarse Vrijdag in de diverse groepen invullen:
    • Alleen impliciet, bijvoorbeeld door het voorlezen van een inclusief boekje en daar een kringgesprek over te voeren.
    • Daarnaast ook expliciet door de school paars te versieren. Je kunt zelf ook paars dragen en je leerlingen daartoe uitnodigen.
    • Bespreek ook welke rol ouders kunnen spelen op deze dag.
  • Op de website van Paarse Vrijdag kun je een gratis pakket bestellen voor jouw school.
  • In Nijmegen beginnen veel basisscholen de dag door ’s ochtends vroeg eerst samen de regenboogvlag hijsen.
  • Ga het gesprek in de klas aan met de (gratis) kletskaartjes Jongens tot en met Meiden. Door het met leerlingen te hebben over thema’s als gender en seksualiteit kun je praten over respect en bijvoorbeeld overeenkomsten.
  • Lees voor uit een ‘regenboogboek’. Gendi heeft hier een boekenlijst voor, maar bij het Paarse Vrijdag po-pakket krijg je ook een mooie boekenlijst!
  • Hang samen met de kinderen een van de twee Gendi-posters op:
    • Afgesproken: een poster die erover gaat dat woorden pijn kunnen doen.
    • De Aan de slag kalender: deze poster helpt jullie herinneren aan themadagen waarop je met elkaar even kunt bedenken wat die dag te maken heeft met respect voor diversiteit.
  • Basisscholen kunnen op Paarse Vrijdag 2021 gratis een online gastles krijgen van een bekende (ex) topsporter, trainer, journalist, presentator, cabaretier of andere BN’er. In hun les praten ze over het belang van jezelf zijn, je plek vinden in de klas en te durven doen wat je echt graag wilt. (Geef bij de organisatie aan dat je echt graag een BN’er hebt die weet waar hij/zij het over heeft als het gaat over gender- en seksuele diversiteit. Want daar gaat het over op Paarse Vrijdag!)

De Comeniusschool in Zeist maakte in 2020 echt werk van Paarse Vrijdag. De NOS was er te gast:

Het thema opnemen in je les (po)

Hoe integreer je gender en seksuele diversiteit op een veilige manier in je les? De Gendi-tips, inspiratie & kennis artikelen en lesmaterialen helpen je daarbij.

Een veilig klassengesprek voeren (po)

Praten over gender- en seksuele diversiteit is een prachtige kans om te leren respectvol om te gaan met diversiteit. Lees de Gendi-tips, kennis & inspiratie artikelen en lesmaterialen over hoe je een veilig gesprek voert in de klas.

Samenwerken met je collega’s (po)

Vragen over sociale veiligheid en lhbti+ op school?

Bel met de helpdesk van School & Veiligheid.