gender- en seksuele diversiteit in het onderwijs

Aan de slag kalender

Over deze kalender

2021 | De ‘Aan de slag kalender’ is een kleurige poster voor het basisonderwijs, met bijbehorende online tips. De kalender inspireert om op jaarlijks terugkerende themadagen gender- en seksuele seksuele diversiteit op te nemen in de les.

Papieren poster

Je kunt bij ons een (gratis) poster bestellen, waarop alle jaarlijkse themadagen staan die je kunt gebruiken. Denk aan Vaderdag en de Week van de Lentekriebels. Het is heel vanzelfsprekend om op deze dagen iets te doen met respect voor diversiteit.

Digitale tips

Per themadag krijg je tips om mee aan de slag te gaan. Deze tips staan op de Gendi website. Je mag ook zelf tips toevoegenStuur een mailtje met jouw tip naar gendi@schoolenveiligheid.nl.
Beschrijf hierin wat jij met je klas doet op een van de themadagen op de kalender.

In de lente kunnen jullie met het team de kalender gebruiken om plannen te maken voor het volgende schooljaar,; plannen waarin je bewust ruimte geeft aan gender- en seksuele diversiteit.

Bestel de poster

Bestel ieder schooljaar een nieuwe poster van de ‘Aan de slag kalender’. Want gedurende het jaar kun je deze klasse-agenda helemaal vol schrijven.

(Geschikte themadagen om op het vo/mbo aandacht te geven aan seksuele diversiteit, staan in ons artikel Kalenderhaakjes.)

De Gouden Weken

WANNEER: DE WEKEN NA DE ZOMERVAKANTIE

 

In de Gouden Weken leg je de basis voor een goede sfeer in de groep, óók op het gebied van gender- en seksuele diversiteit. Als je nu de omgangsnormen op dit gebied niet helder neerzet, is het lastig om daar later nog wat aan te veranderen.

Elkaar opnieuw leren kennen

Na elke lange vakantie verkennen leerlingen alles opnieuw: elkaar, de leerkracht en de regels. Alle leraren weten dat dit het beste moment is om de groepsvorming positief te beïnvloeden. Daarom heten de weken na de zomervakantie de ‘Gouden Weken’ en die na de kerstvakantie de ‘Zilveren Weken’.

Wordt er toch gepest?

Aan het eind van de Gouden Weken organiseert Stichting School & Veiligheid de Week Tegen Pesten. Dat is een goed moment om er even bij stil te staan of de basis in je groep goed is. Als er niet expliciet gepest of ‘geplaagd’ wordt met gender- en seksuele diversiteit, kun je het daar ook beter niet over hebben. Dat zou het tegenovergestelde effect hebben. (Lees hier waarom dat zo is.)

  • Website: Week Tegen Pesten. Over de gouden weken bestaat geen website.
  • In 2021 is De Week Tegen Pesten van 27 september t/m 1 oktober.
  • Het thema van 2021: Buitensluiten? Uitgesloten!
Praktische tips voor deze periode:

Gouden & Zilveren Weken

po/vohandreiking

Een veilige sfeer in de klas voor iedereen betekent ook aandacht schenken aan gender en diversiteit. De Gouden en Zilveren weken zijn hier geschikte momenten voor.

Kinderboekenweek

WANNEER: EERSTE HELFT OKTOBER

 

Via boeken kunnen kinderen kennismaken met de diversiteit in de wereld. Ook vinden ze het fijn om zichzelf en hun thuissituatie te kunnen herkennen in een boek. In de Kinderboekenweek kun je boeken in de klas halen die hierover gaan.

Lezen over diversiteit

De tiendaagse Kinderboekenweek heeft ieder jaar een ander thema. Het thema past natuurlijk niet ieder jaar bij gender- en seksuele diversiteit, maar meestal worden in een klas ook niet alléén maar boeken over het boekenweekthema gelezen. Veel scholen gebruiken de week vooral om extra aandacht te geven aan lezen en voorlezen in het algemeen. En dan kun je bijvoorbeeld voorlezen over een meisje dat een krokodil voor haar verjaardag vraagt aan haar twee mama’s – gewoon omdat dat leuk is. Daarna kunnen de kinderen daar dan een mooie kleurplaat van inkleuren.

  • Website: Kinderboekenweek.nl
  • In 2021 duurt de Kinderboekenweek van 6 t/m 17 oktober.
  • Het thema is ‘worden wat je wil’.
Praktische tips voor deze week:

Week van Respect

WANNEER: BEGIN NOVEMBER

 

Het doel van de Week van Respect is jongeren inspireren en activeren om bij te dragen aan een respectvolle samenleving waarin iedereen zich thuis voelt. Werken aan respect voor gender- en seksuele diversiteit hoort daar bij.

Respect voor diversiteit

De Week van Respect wordt georganiseerd door de Respect Education Foundation (REF). Je kunt in onderstaand artikel lezen hoe je hun materialen kunt inzetten om ook te werken aan respect voor seksuele diversiteit. Maar op Gendi.nl kun je natuurlijk nog heel veel meer manieren vinden om bezig te zijn met respect. Zoek vooral iets uit dat het beste past bij jouw eigen groep.

  • Website: Week van Respect
  • In 2021 is de Week van Respect van 8 tot 14 november
Praktische tips voor deze week:

Week van Respect

po/vo/mbokalendermoment

De Respect Education Foundation biedt gratis lessen aan over respect, pesten, identiteit, tolerantie en diversiteit. In november organiseren ze jaarlijks de Week van Respect.

Week van de Mediawijsheid

WANNEER: DERDE WEEK VAN NOVEMBER

 

Mediawijsheid heeft diverse lijntjes naar ‘respect voor gender- en seksuele diversiteit’. Leerlingen bewust met media te leren omgaan kan veel empathie en respect opleveren – en negatieve invloeden verminderen.

 

Samen sociaal online

In de jaarlijkse Week van de Mediawijsheid krijgen scholen extra tools om kinderen de kennis, vaardigheden en mentaliteit te leren waarmee ze bewust, kritisch en actief media-informatie op waarde kunnen schatten, zowel van oude als nieuwe media.

Media kunnen een positieve invloed hebben op het respect van kinderen voor diversiteit, maar die invloed kan ook negatief uitpakken. Ook kan goed mediagebruik zorgen voor waardevolle kennis en positieve contacten voor kinderen op zoek naar hun identiteit. Maar door ‘on-wijs’ mediagebruik kan deze zoektocht ook negatief verlopen.

Genderidentiteit, genderdiversiteit, seksuele diversiteit: het zijn thema’s die een relatie hebben met onderdelen van Mediawijsheid. Je kunt dan denken aan neutrale begrippen als ‘beeldvorming’. Maar ook is er helaas een duidelijke relatie tussen negatieve acties als pesten, shaming of chantage – mediagebruik – seksuele diversiteit.

  • Website: Week van de Mediawijsheid
  • In 2021 duurt de Week van de Mediawijsheid van 5 t/m 12 november.
  • Het thema is: Samen Sociaal Online.
Praktische tips voor deze week:

Mediawijsheid & seksuele diversiteit

po/volesgeven

De Week van de Mediawijsheid (5-12 november 2021) is een goed moment om te werken aan respect voor seksuele diversiteit en gender. Denk aan medialessen over kritisch kijken.

Kinderrechtendag

WANNEER: 20 NOVEMBER

 

Hebben meisjes en jongens, homo’s en hetero’s, witte en zwarte kinderen allemaal dezelfde kansen? Een interessante vraag voor Kinderrechtendag.

 

Jezelf zijn een mensenrecht

Ieder jaar vieren we op 20 november dat kinderen sinds 1959 eigen rechten hebben. Het Kinderrechtenverdrag gaat over respect voor elkaar. Daarmee is respect voor gender en geaardheid geen gunst, maar een (mensen)recht. We hebben allemaal dezelfde rechten en mogen openlijk zijn wie we zijn. Dat is prachtig. En is het is belangrijk dat we dat aan onze kinderen leren.

  • Ook in 2021 is de Internationale Kinderrechtendag op 20 november
Praktische tips om in de klas mee aan de slag te gaan op deze dag:

Kinderrechtendag

pokalendermoment

De internationale Kinderrechtendag op 20 november gaat over rechten en respect. Een ideaal ‘kalendermoment’ om in de klas te werken aan respect voor seksuele diversiteit. Bekijk de lestips.

Paarse Vrijdag

WANNEER: 2e VRIJDAG DECEMBER

 

Jezelf zijn is een feestje, en een feestje moet je vieren! Door als school of als klas mee te doen aan Paarse Vrijdag, laat je zien dat iedereen op school zichzelf kan zijn en niemand gepest of uitgesloten mag worden om wie die is of op wie die verliefd wordt.

Nieuw: nu ook in het po!

Paarse Vrijdag wordt al langer gevierd op middelbare scholen en mbo’s. Daar ligt het initiatief voor de activiteiten in principe bij de leerlingen; meestal leerlingen die aangesloten zijn bij een GSA.

Steeds vaker deden basisscholen ook iets met Paarse Vrijdag, waardoor het GSA-Netwerk in 2020 voor het eerst ook materiaal ontwikkelde voor het po. Op de Paarse Vrijdag website vind je onder meer downloadbare posters en een po-werkboekje.

  • Website: Paarse Vrijdag (op de basisschool)
  • In 2021 is Paarse Vrijdag op 10 december.

Organiseer Paarse Vrijdag op school

vo/mbolesmateriaal

Kleur voor één dag paars op jullie school en laat zien dat diversiteit de norm is. Steun je leerlingen bij het organiseren van deze dag en besteed in je les aandacht aan respect voor gender & seksuele diversiteit.

De Zilveren Weken

WANNEER: DE EERSTE WEKEN VAN JANUARI

 

Na de kerstvakantie verkennen leerlingen elkaar, de leraar en de regels opnieuw. Het is een goed moment om weer even bezig te zijn met de groepsdynamica, ook als je kijkt naar het respect voor gender- en seksuele diversiteit.

Even herhalen

Had je in de Gouden Weken na de zomervakantie de basis gelegd voor een respectvolle omgang in de groep; in de Zilveren Weken herhaal je de afspraken die toen werden gemaakt. Ook weet je inmiddels waar extra aandacht nodig is.

Kinderen groeien en veranderen soms razendsnel. Voelen alle leerlingen zich nog steeds veilig op het gebied van hun identiteit?

Tips voor deze periode:

Gouden & Zilveren Weken

po/vohandreiking

Een veilige sfeer in de klas voor iedereen betekent ook aandacht schenken aan gender en diversiteit. De Gouden en Zilveren weken zijn hier geschikte momenten voor.

Knuffeldag

Gedichtendag en Poëzieweek

Voorleesdagen

Carnaval

Valentijnsdag

Vrouwendag

Week van de Lentekriebels

Wereldtheaterdag

Moederdag en Vaderdag

Vragen over sociale veiligheid en lhbti+ op school?

Bel met de helpdesk van School & Veiligheid.