Uit de landelijke Veiligheidsmonitor Veilig op school 2021-2022, blijkt dat een meerderheid van de leerlingen en het personeel zich veilig voelt op school. Tegelijkertijd is het beeld voor specifieke groepen minder positief. Zo blijkt dat het welbevinden en veiligheidsgevoel van lhbt-leerlingen minder goed is dan van niet-lhbt’ers. Ook blijft pesten een hardnekkig probleem.

Download Veiligheidsmonitor 2021-2022

Meerderheid voelt zich veilig op school

De Veiligheidsmonitor laat zien hoe het op Nederlandse scholen (basis- en voortgezet onderwijs) is gesteld met het veiligheidsbeleid en de veiligheidsbeleving. Uit de monitor van 2021-2022 blijkt dat het overgrote deel van de leerlingen en personeel zich veilig voelt op school. Dit geldt voor 97% van de leerlingen in po en vo, 96% van het po-personeel en 95% van het vo-personeel.

Pesten blijft een probleem

Helaas blijkt pesten een hardnekkig probleem op scholen. Ten opzichte van 2021 zijn de pestcijfers in beide onderwijssectoren toegenomen. In 2021-2022 geeft 17% van de basisschoolleerlingen aan gepest te worden tegenover 14% in voorgaande jaren. Negen procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs rapporteerden pesten terwijl de vorige meting zes procent aangaf.

Lhbt-leerlingen voelen zich minder veilig en worden vaker gepest

Bijzondere aandacht verdient de lhbt-leerling, zo staat in het rapport te lezen: “Net als vorig jaar is deze groep vaker slachtoffer van pesten en geweld. Hun welbevinden is niet alleen minder positief, ze voelen zich ook minder veilig op school. Zo worden lhbt-leerlingen vaker gepest vanwege hun seksuele geaardheid, uiterlijk en geslacht. Het pesten gebeurt bij deze groep vaker online. Zij melden het pesten minder vaak, veelal omdat men het niet durft. En als ze het pesten wel melden, dan krijgt deze vaker geen opvolging. Lhbt-leerlingen komen daarnaast vaker in aanraking met meerdere vormen van geweld. Bovendien worden zij vaker gediscrimineerd dan niet-lhbt leerlingen.” (Veiligheidsmonitor Veilig op school 2021-2022)

In het primair onderwijs geeft 34% van de lhbt- leerlingen aan gepest te worden tegenover bijna 15% van de niet-lhbt’ers. Voor het voortgezet onderwijs wordt 18% van de lhbt- leerlingen gepest tegenover 6% niet-lhbt.

Veiligheidsbeleid op scholen aanscherpen

In de monitor worden enkele aandachtpunten genoemd waar schoolbesturen hun veiligheidsbeleid op dienen aan te scherpen. Onder andere de urgentie om pesten tegen te gaan en extra oplettendheid en inzet ten aanzien van de kwetsbare positie van lhbti+ leerlingen.

Hoe vergroot je veiligheid en welbevinden van lhbti-leerlingen?

Om de sociale veiligheid voor lhbti+ leerlingen te vergroten is het volgens Stichting School & Veiligheid nodig om ruimte te geven aan het thema gender- en seksuele diversiteit op school. “Ga met het team in gesprek in hoeverre je hier aandacht aan geeft of wil geven en hoe. Reflecteer met elkaar op de norm die op school heerst en durf deze onder de loep te nemen. Is die wel inclusief en veilig genoeg voor alle leerlingen? Door hier met elkaar over in gesprek te gaan, ondersteun je het maak- of verbeterproces van een positief en inclusief schoolklimaat.”

Om in de praktijk vorm te geven aan een veilig en inclusieve sfeer vinden scholen op Gendi – een initiatief van School & Veiligheid – praktische tips en lesmaterialen voor leraren. Om het thema op te nemen in de les, om een lhbti+ leerling te ondersteunen en ervoor te zorgen dat ze zich gezien en gehoord voelen. Dit alles zal ertoe bijdragen dat (lhbti+)-leerlingen ze zich prettiger en veiliger voelen op school.

Op de website van Stichting School & Veiligheid wordt uitgebreider ingegaan op de aandachtspunten uit de monitor en worden suggesties gedaan ter verbetering van de sociale veiligheid. Zie: Veiligheidsmonitor 2021-2022. (www.schoolenveiligheid.nl)

Bron: Landelijke Veiligheidsmonitor ‘Veilig op school’,2021-2022: Veiligheidsbeleid en veiligheidsbeleving in het primair- en voortgezet onderwijs (Maart 2023), Rijksoverheid.nl

Ondersteun een lhbti+ leerling

po/vo/mbolhbti+ondersteuning

Hoe zorg je ervoor dat lhbti+ leerlingen zich prettig en veilig voelen op school? En op welke manieren kun jij een lhbti+ leerling steun bieden? Gendi geeft tien tips en wijst je op tools en websites die je daarbij helpen.

Hoe ondersteun je jongeren met lhbti+ gevoelens?

handreikingvo/mbo

Het hoeft voor jou als leerkracht niet moeilijk te zijn om aandacht te hebben voor lhbti+-leerlingen. In de flyer van Movisie staan handige tips om deze kwetsbare jongeren te ondersteunen.

10 tips voor een veilige school voor lhbti+ leerlingen

po/vo/mboinspiratieondersteuning

Het gaat minder goed met lhbti-jongeren. Ze voelen zich minder veilig op school en worden vaker gepest dan hetero-leerlingen. Met deze tien tips zorg je ervoor dat ook lhbti+ leerlingen zich prettiger en veiliger voelen op school.

Maak melden pesten makkelijker

po/vo/mboverdieping

Lhbt+-leerlingen krijgen vaker te maken met pesten en vormen van ongewenst gedrag. Toch melden zij dit meestal niet. Met deze tips weten leerlingen de weg te vinden op school.

Kwetsbare LHBT-jongeren op school

po/vo/mbohandreiking

Deze factsheet van Movisie geeft leerlingbegeleiders en mentoren handvatten om leerlingen met lhbti+ gevoelens zo goed mogelijk te ondersteunen.

Hoe een GSA bijdraagt aan een veilige school

popodcastgsa

Deze aflevering uit de podcastserie Genderwijs gaat over hoe een Gender- and Sexuality Alliance (GSA) bijdraagt aan de sociale veiligheid op school. Een schoolvoorbeeld.

Waar begin je?

po/voteamtoollhbti+

Een poster om met collega’s stil te staan bij de vraag: ‘Zijn we nog steeds goed bezig om een veilige school te zijn, mét respect voor gender- en seksuele diversiteit?’ Gratis te bestellen of downloaden.

Lhbti+ -leerlingen vaker gepest

kennislhbti+pesten

Lhbti+- leerlingen krijgen vaker te maken krijgen met pesten, discriminatie en uitsluiting dan hetero leerlingen. Bekijk wat je kunt doen om de veiligheid te vergroten.

De Kijkroute

vowerkvorm voor leraren

Je vakmanschap vergroten in het werken aan respect voor diversiteit? Met deze teamtool doe je dat op een leuke manier met collega’s aan de hand van filmpjes en een spelbord.

Kijkroute

poteamtoolgender

Met de Kijkroute – een gratis tool van Stichting School & Veiligheid – ga je aan de hand van videocasussen met je collega’s in gesprek over alledaagse situaties met betrekking tot gender en seksualiteit.

Een lhbti+ leerling ondersteunen (po)

Een lhbti+ leerling ondersteunen (vo)

Een lhbti+ -student ondersteunen (mbo)

Ga naar het Adviespunt van School & Veiligheid

voor advies over lhbti+ en sociale veiligheid op school